Wywiad z Franciszkiem Gogolewskim

dc.contributor.editorRyszard Michalski, Wioletta Michalska
dc.coverage.spatialwieś Łupowo, w powiecie szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty
dc.coverage.temporal1900-2014
dc.date.accessioned2026-05-22T12:08:21Z
dc.date.available2026-05-22T12:08:21Z
dc.date.issued2014-11-11
dc.identifier.urihttps://capwm.bibliosys.pl/handle/123456789/31661
dc.language.isopl
dc.rights.holderStowarzyszenie "Tratwa" w Olsztynie
dc.titleWywiad z Franciszkiem Gogolewskim
dc.typeRecording
local.biogramFranciszek Gogolewski urodził się w 1932 r. we wsi Długołęka Wielka, położonej w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Młynarze. Rodzina mieszkała w drewnianym domu krytym strzechą. Ojciec pracował jako dróżnik. 1 września 1939 r., gdy p. Franciszek miał iść do szkoły wybuchła II wojna światowa. Pierwszą klasę zaczął więc dopiero po wojnie w 1945 r. Czasy wojenne były dla rodziny bardzo trudne. Jedzenie było na kartki, nie wolno było hodować zwierząt ani mielić zboża na własną rękę. Starszą siostrę i brata Niemcy wywieźli na roboty przymusowe. Za ucieczkę, brat został zabrany do obozu Stutthof, z którego już nie wrócił. W 1944 roku, pod pretekstem ewakuacji przed frontem rosyjskim, rodzina p. Franciszka została wywieziona do wsi Jacobsdorf, położonej ok. 70 km. od Berlina. W drodze, kilkuletni brat p. Franciszka, zginął pod kołami pociągu. Pan Franciszek przebywał w rodzicami we wsi Jacobsdorf do kwietnia 1945 r. Rodzice pracowali wraz z innymi Polakami, na gospodarstwie bauera, a gdy wyjechali niemieccy gospodarze, doglądali zwierząt w całej wsi. Po wkroczeniu Armii Rosyjskiej wyruszyli w drogę powrotną do rodzinnej wsi. Długołęka Wielka została doszczętnie zniszczona przez działania wojenne. Rodzina Gogolewskich wyruszyła więc na Ziemie Odzyskane w poszukiwaniu dachu nad głową. 1 maja 1945 roku trafili do Wielbarka, stamtąd do wsi Przeździęk Wielki, by ostatecznie osiąść we wsi Łupowo, położonej w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty. Opowieść p. Franciszka to historia życia pod okupacją Niemiecką, wywiezienia z rodzinnego domu, uniknięcia egzekucji ze strony Niemców oraz konieczności odnalezienia się w warunkach powojennych w zupełnie nowym miejscu. Pan Franciszek wspomina również dawnych mieszkańców wsi Łupowo oraz przytacza opowiadane przez nich historie. Nie zabrakło również wspomnień o działającym w pobliżu wiatraku czy też o kłobuku, który pomagał jednej z gospodyń. To również opowieść o Mazurach i wyjazdach ludności niemieckiej w 1948 r. Pan Franciszek wspomina również o największej akcji propagandowej w okresie stalinowskim - podpisywaniu Apelu sztokholmskiego (1950 r.)
local.callnumberST_00020
local.notesW trakcie nagrania rozmowy jest obecny sąsiad p. Franciszka, p. Roman Serafin.
local.person.birthdate1932 r.
local.person.birthplacewieś Długołęka Wielka, w województwie mazowieckim
local.person.nameGogolewski Franciszek
local.recording.length02:07:30
local.subjectII wojna światowa
local.subjectrobotnicy przymusowi
local.subjectMazurzy
local.subjectKłobuk
local.subjectŁupowo
Files
Original bundle
Now showing 1 - 2 of 2
No Thumbnail Available
Name:
Nagranie wywiadu z Franciszkiem Gogolewskim
Size:
169.83 MB
Format:
Video MP4
Description:
ST_00020_N
Loading...
Thumbnail Image
Name:
Fragment nagrania wywiadu z Franciszkiem Gogolewskim
Size:
867.49 KB
Format:
Video MP4
Description:
ST_00020_FN
License bundle
Now showing 1 - 1 of 1
No Thumbnail Available
Name:
license.txt
Size:
297 B
Format:
Item-specific license agreed to upon submission
Description: