Wywiad z Franciszkiem Gogolewskim
Date
2014-11-11
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
capwm.local.person.name
Gogolewski Franciszek
capwm.local.person.birthplace
wieś Długołęka Wielka, w województwie mazowieckim
capwm.local.person.birthdate
1932 r.
capwm.local.biogram
Franciszek Gogolewski urodził się w 1932 r. we wsi Długołęka Wielka, położonej w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Młynarze. Rodzina mieszkała w drewnianym domu krytym strzechą. Ojciec pracował jako dróżnik. 1 września 1939 r., gdy p. Franciszek miał iść do szkoły wybuchła II wojna światowa. Pierwszą klasę zaczął więc dopiero po wojnie w 1945 r. Czasy wojenne były dla rodziny bardzo trudne. Jedzenie było na kartki, nie wolno było hodować zwierząt ani mielić zboża na własną rękę. Starszą siostrę i brata Niemcy wywieźli na roboty przymusowe. Za ucieczkę, brat został zabrany do obozu Stutthof, z którego już nie wrócił. W 1944 roku, pod pretekstem ewakuacji przed frontem rosyjskim, rodzina p. Franciszka została wywieziona do wsi Jacobsdorf, położonej ok. 70 km. od Berlina. W drodze, kilkuletni brat p. Franciszka, zginął pod kołami pociągu. Pan Franciszek przebywał w rodzicami we wsi Jacobsdorf do kwietnia 1945 r. Rodzice pracowali wraz z innymi Polakami, na gospodarstwie bauera, a gdy wyjechali niemieccy gospodarze, doglądali zwierząt w całej wsi. Po wkroczeniu Armii Rosyjskiej wyruszyli w drogę powrotną do rodzinnej wsi. Długołęka Wielka została doszczętnie zniszczona przez działania wojenne. Rodzina Gogolewskich wyruszyła więc na Ziemie Odzyskane w poszukiwaniu dachu nad głową. 1 maja 1945 roku trafili do Wielbarka, stamtąd do wsi Przeździęk Wielki, by ostatecznie osiąść we wsi Łupowo, położonej w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty. Opowieść p. Franciszka to historia życia pod okupacją Niemiecką, wywiezienia z rodzinnego domu, uniknięcia egzekucji ze strony Niemców oraz konieczności odnalezienia się w warunkach powojennych w zupełnie nowym miejscu. Pan Franciszek wspomina również dawnych mieszkańców wsi Łupowo oraz przytacza opowiadane przez nich historie. Nie zabrakło również wspomnień o działającym w pobliżu wiatraku czy też o kłobuku, który pomagał jednej z gospodyń. To również opowieść o Mazurach i wyjazdach ludności niemieckiej w 1948 r. Pan Franciszek wspomina również o największej akcji propagandowej w okresie stalinowskim - podpisywaniu Apelu sztokholmskiego (1950 r.)
item.page.coverage.temporal
1900-2014
item.page.coverage.spatial
wieś Łupowo, w powiecie szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty
item.page.contributor.editor
Description
Keywords
item.page.description.sponsorship
item.page.rights.holder
Stowarzyszenie "Tratwa" w Olsztynie
capwm.local.recording.length
02:07:30
Rodzaj zabytku
Kategoria zabytku
Wewnątrz / na zewnątrz
Elewacja
Widoczne obiekty
Miejscowość (z dokumentu)/Nazwa historyczna/Powiat
Współrzędne geograf.
Uwagi o obiekcie archiwalnym
capwm.local.title.parttitle
Miejsce powstania dokumentu głównego
Ilość stron
Wymiary
Dodatki
Objętość dodatków
Uwagi o sposobie nabycia
Dostęp
Lokalne słowa kluczowe
II wojna światowa, robotnicy przymusowi, Mazurzy, Kłobuk, Łupowo
capwm.local.termsintext
Indeks nazwisk
Cezury czasowe
Nazwa miejscowości występującej w tekście
Nazwa miejscowości właściwa dla okresu ujętego w dokumencie
Nazwa okręgu/województwa w omawianym okresie
Nazwa powiatu w omawianym okresie
Miejscowość (z dokumentu)/Nazwa właściwa dla omawianego okresu/przynależność teryt.-admin./inne(np. powiat,rejencja,kraina historyczna)
capwm.local.tarea.other
Nazwa i typ instytucji występujących w tekście
Uwagi ogólne
W trakcie nagrania rozmowy jest obecny sąsiad p. Franciszka, p. Roman Serafin.
Sygnatura
ST_00020