Wywiad z Andrzejem Woźnialis
Date
2005-03-24
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
capwm.local.person.name
Andrzej Woźnialis
capwm.local.person.birthplace
capwm.local.person.birthdate
capwm.local.biogram
Stanisław Woźnalis urodził się w 1928 roku jako czwarte dziecko Franciszka i Celestyny. Miał braci Aleksandra, Czesława i Mieczysława oraz siostrę Janinę. Ojciec pochodził ze wsi Gremzdy Polskie, w województwie podlaskim, niedaleko Suwałk. W młodości ojciec służył w kawalerii w Odessie. Po ślubie, młodzi wybudowali swój dom w Aleksandrowie. Podczas okupacji niemieckiej Stanisław trafił na roboty przymusowe do gospodarza po Królewcem. Doznał tam głodu oraz nieludzkiego traktowania. W trakcie ewakuacji Królewca zdołał uciec i pracował przy naprawie mostów oraz sprzątaniu ciał z miejsc potyczek. W trakcie powrotu do domu, został zatrzymany przez wojskowych radzieckich pod zarzutem szpiegostwa. Po przesłuchaniach został zwolniony, lecz był świadkiem rozstrzelania znajomego, z którym z nim trafił do aresztu. Wrócił na piechotę do Aleksandrowa. W połowie lata 1945 roku rodzina zdecydowała się na wyjazd na tzw. Ziemie Odzyskane. Tam gdzie mieszkali była słaba ziemia, piaszczysta oraz liche zabudowania. Na początku przyjechał Stanisław ze swoim starszym bratem Czesławem. Znaleźli i zajęli ogromny majątek na kolonii. W drodze powrotnej trafili jednak na lepsze gospodarstwo położone nad jeziorem w Orzechowie. Mimo, iż było wstępnie zajęte (przyczepiona kartka) przez inną osobę, to ściągnęli resztę rodziny i zamieszkali w ogromnym domu. Otrzymali też stodołę i 28 hektarów ziemi. Wcześniej gospodarstwo należało do Augusta Gajko, który został zabity w Nowej Kaletce w trakcie ewakuacji. Po pół roku od zamieszkania rodziny Woźnialisów, wróciła wdowa po p. Gajko i została u nowych właścicieli jako pomoc domowa. Gospodarstwo było w bardzo dobrym stanie, m.in. było światło, co należało wówczas jeszcze do rzadkości. Rodzina uprawiała pole oraz hodowała zwierzęta. W 1947 roku Stanisław kupił z majątku w Sejnach ciągnik deutz na metalowych kołach. Bracia znaleźli też snopowiązałkę ukrytą w stogu siana. Dodatkowo Stanisław wypożyczał z PGR-u damfę i młócić pobliskim gospodarzom zborze. Mimo licznych nacisków rodzina nie przystąpiła do tworzącej się spółdzielni rolnej. Stanisław ożenił się i początkowo zamieszkał z żoną w Augustowie, jednak po paru latach powrócili do Orzechowa. Pod koniec lat 60-tych, Stanisław wraz z żoną sprzedał część dużej hodowli, którą posiadali i zakupili dom z ogródkiem w Miedzeszynie, jednym z osiedli w Warszawie. Przez kilka następnych lat mieszkali jednak nadal w Orzechowie, a nowe mieszkanie zajmowała rodzina ze strony żony. Małżeństwo doczekało się dwóch synów. Ostatecznie przenieśli się do Warszawy lecz wrócili bo było im ciężko się tam utrzymać i ponownie zamieszkali przez dwa lata w Orzechowie. Z kolei ojciec Franciszek zamieszkał z najmłodszym synem w Ełku. Następnie Stanisław przeprowadził się ponownie z rodziną do Miedzeszyna, a następnie do Sejn. Po koniec lat 70-tych próbowali odkupić swoje dawne gospodarstwo w Orzechowie od PGR-u ale nie było to możliwe. Dopiero w 1988 roku, syn Stanisława, Andrzej kupił dawne gospodarstwo, w tym 28 hektarów ziemi, dokładnie jak to było wcześniej w posiadaniu ich rodziny. Musiał jednak wszystko remontować i budować dom i stodołę od początku, gdyż przez lata funkcjonowania PGR wszystko zostało zniszczone i rozgrabione przez pracowników i okolicznych mieszkańców. W chwili przeprowadzania wywiadu mieszkał tam ze swoją rodziną.
item.page.coverage.temporal
1910-2005
item.page.coverage.spatial
Orzechowo
item.page.contributor.editor
Description
Keywords
item.page.description.sponsorship
W ramach projektu " "
item.page.rights.holder
Stowarzyszenie "Tratwa" w Olsztynie
capwm.local.recording.length
01:20:36
Rodzaj zabytku
Kategoria zabytku
Wewnątrz / na zewnątrz
Elewacja
Widoczne obiekty
Miejscowość (z dokumentu)/Nazwa historyczna/Powiat
Współrzędne geograf.
Uwagi o obiekcie archiwalnym
capwm.local.title.parttitle
Miejsce powstania dokumentu głównego
Ilość stron
Wymiary
Dodatki
Objętość dodatków
Uwagi o sposobie nabycia
Dostęp
Lokalne słowa kluczowe
II wojna światowa, prace polowe, robotnicy przymusowi, Orzechowo
capwm.local.termsintext
Indeks nazwisk
Cezury czasowe
Nazwa miejscowości występującej w tekście
Nazwa miejscowości właściwa dla okresu ujętego w dokumencie
Nazwa okręgu/województwa w omawianym okresie
Nazwa powiatu w omawianym okresie
Miejscowość (z dokumentu)/Nazwa właściwa dla omawianego okresu/przynależność teryt.-admin./inne(np. powiat,rejencja,kraina historyczna)
capwm.local.tarea.other
Nazwa i typ instytucji występujących w tekście
Uwagi ogólne
Wywiad stanowi opowieść syna Andrzeja Woźnialisa o losach ojca Stanisława Woźnialisa.
Sygnatura
ST_0007