Wywiad z Czesławą Jakubowską
Date
2010-05-02
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
capwm.local.person.name
Jakubowska Czesława
capwm.local.person.birthplace
wieś Obryte, znajdująca się na Kurpiach Białych
capwm.local.person.birthdate
1929 r.
capwm.local.biogram
Czesława Jakubowska (z d. Kowalczyk), urodziła się w 1929 roku we wsi Obryte, znajdującej się na Kurpiach Białych, oddalonej 50 km od Warszawy i 12 km od Pułtuska. Była najmłodszym z sześciorga dzieci. W domu były trzy córki i trzech synów. Rodzina utrzymywała się z uprawy roli, w tym ziemniaków i lnu oraz hodowli zwierząt. Wieś Obryte była dużą wsią, zamieszkaną przez zżytą ze sobą społeczność. Pani Czesława mieszkała w niedużym domku, w którym znajdowała się jedna izba połączona z kuchnią oraz sień. Dom był drewniany, kryty strzechą. W środku był jednak bogato zdobiony, dzięki temu, iż w Warszawie mieszkały dwie siostry mamy, i ze stolicy pochodziły tapety oraz inne ozdoby. Jako najmłodsze dziecko pani Czesława mogła zajmować się zabawą, gdy jej starsze rodzeństwo zajmowało się pasaniem krów. Musiała jednak pomagać w pracach domowych, gdyż mama miała chore serce i musiała się oszczędzać. Starsi bracia pracowali natomiast we wsi w piekarni oraz masarni. Rodzinie nie brakowało więc mięsa i chleba. Czesia chodziła też czasem na targ do pobliskiego Pułtuska, gdzie sprzedawała kury lub inne produkty, które dała jej mama. Z kolei we wsi Obryte często odbywały się jarmarki, na których można było zakupić ciuchy, zabawki, słodycze itp. Przed wkroczeniem Niemców, tata pani Czesławy pomagał wyjechać lokalnym Żydom ze wsi oraz z Pułtuska. Społeczność żydowska była tam liczna. Tych, którzy zostali, wywieźli Niemcy. Pani Czesława była świadkiem znęcania się nad nimi przez żołnierzy niemieckich. Gdy wybuchła II wojna światowa rodzina Kowalczyków musiała ukryć się w lesie, gdyż we wsi trwały działania wojenne. Gdy sytuacja się uspokoiła wrócili lecz musieli pomieszkiwać u krewnych, gdyż w ich domu kwaterowało wojsko niemieckie. Z oddali obserwowali bombardowanie Warszawy. Mieszkańcy byli zobligowani do robienia skarpet i rękawiczek dla wojska. Dodatkowo dwaj starsi braci pani Czesławy oraz siostra, zostali zabrani na roboty przymusowe do Niemiec. Ojca obowiązywały również podwody, tj. musiał pełnić usługi transportowe furmanką z końmi, na rzecz wojska niemieckiego. Po wojnie rodzina postanowiła wyjechać na tzw. Ziemie Odzyskane. W dotychczasowym domu było ciasno tak licznej rodzinie. Przyjechali w 1945 roku na kolonię Zelki, położoną w powiecie giżyckim, w gminie Wydminy, niedaleko Ełku. Jeden z braci znał te tereny, gdyż w pobliżu był na robotach przymusowych. Wieś była wówczas już w dużej mierze zasiedlona zarówno przez nowych przybyszów jak i autochtonów. Dom był duży i murowany. Wszystko było jednak zaniedbane i zrujnowane. Rodzina przyjechała furmanką. Droga zajęła im dwa dni, z noclegiem w Łomży. Tata pani Czesławy jeździł dwa razy żeby zabrać cały dobytek, w tym zboże i konie. Początki były trudne. Rodzinie brakowało sąsiadów i bliskich, gdyż na kolonii żyli w pewnym odosobnieniu. Mieli jednak siebie. W 1948 roku, w wieku 19 lat, pani Czesława wyszła za mąż i przeprowadziła się do pobliskiego Skomacka. Mąż pochodził z augustowskiego. Młodzi doczekali się dwóch córek.
item.page.coverage.temporal
1929-2010
item.page.coverage.spatial
wieś Skomack
item.page.contributor.editor
Description
Keywords
item.page.description.sponsorship
W ramach projektu " "
item.page.rights.holder
Stowarzyszenie "Tratwa" w Olsztynie
capwm.local.recording.length
01:21:33
Rodzaj zabytku
Kategoria zabytku
Wewnątrz / na zewnątrz
Elewacja
Widoczne obiekty
Miejscowość (z dokumentu)/Nazwa historyczna/Powiat
Współrzędne geograf.
Uwagi o obiekcie archiwalnym
capwm.local.title.parttitle
Miejsce powstania dokumentu głównego
Ilość stron
Wymiary
Dodatki
Objętość dodatków
Uwagi o sposobie nabycia
Dostęp
Lokalne słowa kluczowe
II wojna światowa, Żydzi, Kurpie, zabobony i obrzędy, prace polowe
capwm.local.termsintext
Indeks nazwisk
Cezury czasowe
Nazwa miejscowości występującej w tekście
Nazwa miejscowości właściwa dla okresu ujętego w dokumencie
Nazwa okręgu/województwa w omawianym okresie
Nazwa powiatu w omawianym okresie
Miejscowość (z dokumentu)/Nazwa właściwa dla omawianego okresu/przynależność teryt.-admin./inne(np. powiat,rejencja,kraina historyczna)
capwm.local.tarea.other
Nazwa i typ instytucji występujących w tekście
Uwagi ogólne
W rozmowie uczestniczyła sąsiadka p. Jasia, urodzona w 1946 roku, we wsi Żebry, w powiecie grajewskim, koło Łomży, która przyjechała wraz z rodziną do Skomacka. W końcowej części nagrania zostało zarejestrowane wykonanie przez p. Czesławę piosenki zapamiętanej z lat młodości.
Sygnatura
ST_00012